Oudste Nederlandse appeltaart

appeltaart_eetverleden_foto-jeroen-savelkouls_web-nieuw

De eerste appels vallen al van de bomen zag ik afgelopen week toen ik voor mijn wekelijkse oogstmoment in Warmoes Historische Tuinderij Lent was. De thermometer mag dan 39 graden aantikken vandaag in Nijmegen: het is altijd tijd voor appeltaart! Natuurlijk mag je dit recept van de oudste Nederlandse appeltaart ook bewaren voor koelere tijden.

In 1514 verschijnt in Brussel Een notabel boecxken van cokeryen, het eerste gedrukte Nederlandstalige kookboek. Het is een boekje vol heerlijke recepten met veelal luxe ingrediënten voor die periode. We vinden er ook het oudste Nederlandse recept voor appeltaart. De appels worden flink gekruid met specerijen en worden gebakken onder een lekkere laag deeg. Specerijen behoorden tot de duurste ingrediënten in de 16e eeuw. Destijds een heerlijk taartje voor de elite en vandaag de dag voor iedereen!

De oudste Nederlandse appeltaart

Wij zijn tegenwoordig gewend om mooie stevige en smakelijke deegkorsten te maken voor onze taarten die wezenlijk onderdeel zijn van de taart of pastei. In de late middeleeuwen was dat geen vanzelfsprekendheid. Recepten draaien om de vulling en niet om de korst. Het was dan ook gewoonte om de taart leeg te lepelen. De korst werd niet altijd opgegeten.

Een andere gewoonte is het toevoegen van vocht – een saus, bouillon of in dit recept room – halverwege de baktijd. Je liet de vulling van een pastei deels garen en voegde daarna extra vocht en smaakmakers toe. In mijn experimenten leidde het soms tot een kliederboel als ik weer eens een bakvorm met losse onderdelen had gebruikt. Gebruik voor dit gerecht dan ook liefst een dichte aardewerk schaal.

Hier vind je nog een mooi appeltaartrecept uit de Gouden Eeuw.

Appeltaart uit 1514

Appeltaart uit 1514

Benodigdheden
Deeg
250 gram bloem
100 gram boter
80 ml water
½ ei
snufje zout

Vulling
8 flinke appels
60 gram rietsuiker
½ theelepel paradijskorrels
½ theelepel gember
½ theelepel kaneel
½ theelepel staartpeper
¼ theelepel nootmuskaat
¼ theelepel kruidnagel
¼ theelepel foelie
100 ml room

Appeltaart met specerijen Foto Jeroen Savelkouls

Appeltaart met specerijen. Foto Jeroen Savelkouls

Bereiding
Maak een soepel deeg door de bloem te mengen met de boter, water, ei en zout en kort te kneden. Verpak het deeg in plasticfolie en laat het circa 30 minuten rusten in de koelkast.

Verwarm de oven voor op 180 graden. Schil de appels, verwijder de klokhuizen en snijd de appels in kleine stukjes. Schep er de rietsuiker en specerijen doorheen. Beboter een taartvorm met vaste bodem en doe er de appel in. Rol het deeg uit en dek de taartvorm ermee af. Bak de taart in circa 45 minuten goudbruin en gaar.

Snijd een flink gat uit het deeg. Giet er de room bij. Roer de appels en room even goed door. Zet de deksel weer op de taart. Schep voor het opdienen de appels uit de taart en geef er een lekker stuk deeg bij.

Drinktip

Deze appeltaart smaakt uitstekend met een lekker glas Monbazillac